Кубізм
Кубізм (Cubism), мадэрнісцкая плынь у жывапісе (і ў меншай ступені ў скульптуры) 1-й чвэрці 20 стагоддзі. Яго ўзнікненне адносяць да 1907 г. і звязваюць з творчасцю Пікасо і Шлюбу, у прыватнасці з карцінай Пікасо “Авіньёнские дзяўчыны”, на якой намаляваныя дэфармаваныя, агрубленыя постаці, а далягляд і святлацень адсутнічаюць.
Кубізм азначаў поўны парыў з рэалістычным малюнкам натуры, пераважалым у еўрапейскім жывапісе са часоў Рэнесансу. Мэта Пікасо і Шлюбу - канструяванне аб’ёмнай формы на плоскасці, раздзяленне яе на геаметрычныя элементы. Абодва мастака імкнуліся да простых, якія адчуваюцца формаў, немудрагелістым сюжэтам, што асабліва характэрна для ранняга перыяду Кубізма, так званага “сезаннаускага” (1907-1909 гг.), які склаўся пад уплывам афрыканскай скульптуры і прац Сязана. Магутныя аб’ёмы як бы ўкладваюцца на палатно, колер узмацняе аб’ём (Пікасо “Тры жанчыны”, 1909 г.).
Наступны перыяд (1910-1912 гг.) завуць “аналітычным”: прадмет дробніцца на дробныя грані, якія выразна адлучаюцца сябар ад сябра, прадметная форма як бы расплываецца на палатне, колеры як такога практычна няма (Шлюб “У гонар І.З. Баха”, 1912 г.). У апошнім, вядомым як “сінтэтычны” Кубізм, карціны ператвараюцца ў маляўнічыя, плоскасцевыя пано (Пікасо “Харчэўня”, 1913-1914 гг.), формы становяцца больш дэкаратыўнымі, у малюнак уводзяцца літарныя трафарэты і розныя налепкі, утваральныя калажы. У гэтай манеры разам з Шлюбам і Пікасо піша Хуан Грыс. 1-я сусветная вайна паклала канец супрацоўніцтву Шлюбу і Пікасо, аднак іх творчасць аказала вялікі ўплыў на іншыя плыні, у тым ліку на футурызм, арфізм, пурызм і вортыцызм.